www.gencler.org : Gençlerbirliği Taraftarlarının Haber ve İstatistik Sitesi

Seçtiğiniz Haber

07.05.2006 - Köşe yazısı

Kurumsallaşmanın dayanılmaz hafifliği, Çoşkun Yurteri

Sayın Çoşkun Yurteri'nin www.alkaralar.com sitesindeki köşesinde 5 Mayıs 2006 tarihinde yayınlanan yazısı;

Sosyolojide en küçük birim olarak kabul edilen aile, iktisadi tanımlara da girmiştir. Örneğin, belirli bir yönetim tarzını anlatmak için "aile şirketi" kavramı yaygın olarak kullanılmaktadır.

Ekonominin temel direklerinden olan aile işletmeleri, kuramsal tanım olarak yarıdan fazla hissesi tek bir aileye ait olan kuruluşlar olup; ülkemizdeki önemli işletmelerin neredeyse tamamı birer aile şirketidir. Ancak, benim sözünü ettiğim aile ya da patron şirketi kavramı, kurumsal olmayan bir yönetim tarzını betimlemek için kullanılıyor.

Bu tip kuruluşlar, çabuk karar alma ve kararları hemen uygulamaya koyma konusunda önemli üstünlüklere sahiptir. Kuruluş yıllarında, aile reisi (ki çoğunlukla babadır) tartışmasız liderdir. Baba ya da patron hem tek karar merciidir, hem de alınan kararların uygulayıcısıdır. Üstelik denetçi işlevi de görür.

Üçüncü kişilerin süzgecinden geçmeden tek başına alınan kararların ne ölçüde isabetli olduğu ayrı bir konu olmakla beraber, kararlar ve uygulamalar doğru olduğu müddetçe, gelişme devam eder. İşletmeyi sıfırdan belirli noktalara getirmeyi başaran baba, giderek özgüven kazanır. Lakin, bu süreçte babanın kendisinden başkalarına olan güveni de aynı hızla eksilir.

İstatistikler ülkemizdeki şirketlerin yüzde yetmişbeşinin şirketin birinci sahibiyle birlikte tarihe karıştığını gösteriyor. Diğer bir ifade ile, yüz işletmeden sadece yirmi beşi ikinci nesle intikal ediyor. KOBİ olarak bilinen küçük ve orta boy işletmeler arasında varlıklarını üçüncü nesilde sürdürebilenler ise neredeyse hiç yok. Çarpıcı bir örnek olarak, ülkemizde geçmişi elli seneyi aşan büyük bir mühendislik şirketi yok. Bu gerçekler, kurumlarımızın sağladıkları başarı ve gelişimin sürdürülemediğini gösteriyor.

Bu olumsuzluğun başlıca nedenleri olarak, yaşlanan yöneticilerin tutuculuğu yüzünden atılım yapılamaması ve yeni koşullara ayak uydurulamaması gösterilmektedir. Şirket kurucularının yani babaların karşı karşıya kaldıkları en belirgin suçlamalar ise "dediğim dedik tarzı yönetim" ve "yetki devri konusunda cimri davranmak". Buna mukabil, babalar da gençlerden kendileri gibi fedakârane çalışmadıkları, tasarruf etmedikleri ve ham hayaller peşinde koştukları için şikâyet etmekteler…

Yaşlanan yöneticilerden kaynaklanan dertlerden kurtulmanın çaresi olarak, çağdaş işletmeler zahmetli bir kurumsallaşma çabası içerisindeler. Bu uğurda büyük emek ve para harcanıyor.
Zira, kurumsallaşmayı başaramayan kuruluşlar hem hatalara karşı çok savunmasız, hem de devamlılıkları yok. Geçtiğimiz günlerde İstanbul Sanayi Odası'nın düzenlediği bir toplantıda, konuşmacıların şirketlere verdikleri ortak mesaj son derece yalındı: "Ya kurumsallaşacak ya da yok olacaksınız."

Yönetim danışmanları, küçük bir imalathane ya da ofiste işe başlayan aile şirketlerinin yaptığı en belirgin hataların "büyüdükten sonra yönetim tarzlarında gereken değişimleri yapamamak" ve "sürekli iyileşmeyi hedefleyen bir örgüt kültürü oluşturamamak" olduğunu söylüyorlar. Aile şirketi tipindeki işletmeleri yönetenlerin sık sık yaptığı diğer bazı belirgin hatalar konusunda ise belki yüzlerce kitap var. Kayıtlara geçen tipik bazı hataları şöyle sıralayabiliriz:

• Başarı kazanmaya başlayınca yanılmazlık sendromuna ve iktidar hırsına kapılmak.
• Kuralsız, düzensiz, plansız, yani keyfi yönetim.
• Etkin ve adil görev dağılımı yapamamak.
• Yeni neslin işin içine girmesi için gerekli önlemleri almamak.
• Şirkete katkı sağlamayan aile üyelerini gerektiğinde işten ayıramamak.
• Şirketi kurumsallaştırayım derken aşırı organizasyon ve kurallara boğmak.
• Yönetimi profesyonelleştireyim derken şirketi yanlış kişilere devretmek.

Son günlerde yaşadığımız olaylar, Gençlerbirliği camiası olarak bu tür çok bilinen hatalardan almamız gereken dersler olduğunu ortaya koydu. Bu tür olumsuzlukların önüne geçebilmek için gerekli unsurların başında kurumsallaşma geliyor. Son yıllarda yaptığımız hamlelerin kalıcı hale gelmesi ve daha ileri noktalara taşınabilmesi için bu şart. Ancak, bu konuda bize benzeyen tüm kuruluşların yaşadığı bazı sıkıntıları yaşıyoruz.

Kurumsallaşma süreci, sürekli bir değişimi gerektirir. İlk yapılması gereken, değişimlere ve yeniliklere açık bir örgüt yapısı oluşturmaktır. Bunun için, sürekli değişim/gelişim rüzgarının en önce tepelerden esmeye başlaması lazımdır.

Fakat, bir çok başarılara imza atmış tepe yöneticilerin büyük çoğunluğu, ne yazık ki bu tür değişimlerden çekinmektedirler. Kurumsallaşmadan uzak duran bazı üst düzey yöneticilerin kaygılarını şöyle ifade ettikleri söylenmektedir: "Kararların verilmesi herkese düşecekse, ben hangi kararları vereceğim?" Bir başka ortak davranış türü ise "tamam kurumu değiştirin ama bana dokunmayın" şeklinde özetlenebilir.

Halbuki, başarılı olmuş bir yöneticinin "kontrolü kaybetmek" gibi boş bir kaygı duymasına hiç gerek yoktur. Gerçek bir lider olabilmek için doğru adımları herkesten önce ve de inanarak atmak cesaretine sahip olmak lazımdır. Bu cesaret herşeyden çok liderin kendi emek ve çabalarının heba olmaması için gereklidir. Sürekliliğin olmadığı bir yerde geçmiş başarılar da kolaylıkla unutulup gidecektir.

Jacob Riss'in sürekliliği vurgulayan bir benzetmesi var. 1800'lerin sonlarında New York'un fakir göçmen mahallelerinde çektiği fotoğraflarla ünlenen Riss'in bu benzetmesi şöyle: "Çaresiz kaldığım zamanlarda gider, bir taş ustası bulur, onu seyrederim. Adam belki yüz kere vurur taşa. Ama değil kırmak, küçük bir çatlak bile oluşturamaz. Sonra birden, yüz birinci vuruşta taş ikiye ayrılıverir. İşte o zaman anlarım ki; taşı ikiye bölen o son vuruş değil, ondan öncekilerdir."

Kuşaktan kuşağa devamlılık içerisinde büyüyebilmek için kurumsallaşmaktan başka bir yol görünmüyor. O bakımdan, bu ihtiyacı çeşitli bahanelerle geciktirmemeliyiz.

Çoşkun Yurteri

Kaynak : www.alkaralar.com Önceki Haber Sonraki Haber

26 Ocak
2018: Konyaspor 2-1
2015: Beşiktaş 0-2
2013: Akhisar Belediyespor 1-0
1986: Denizlispor (D) 0-2
1985: Sarıyer (D) 1-1
* Skorlarda Gençlerbirliği evsahibi olarak gösterilmiştir.
Arama Yap

	Takım	O	Av.	P
1	Galatasaray	18	27	43
2	Fenerbahçe	18	26	42
3	Trabzonspor	18	14	38
4	Göztepe	17	13	32
5	Beşiktaş	17	8	29
6	Başakşehir FK	18	10	26
7	Samsunspor	18	2	26
8	Gaziantep FK	18	-6	24
9	Kocaelispor	18	-3	23
10	Alanyaspor	18	0	21
11	Gençlerbirliği	18	-3	19
12	Çaykur Rizespor	17	-4	18
13	Konyaspor	17	-8	17
14	Kasımpaşa	18	-10	16
15	Antalyaspor	18	-15	16
16	Kayserispor	17	-17	15
17	Eyüpspor	17	-14	13
18	Fatih Karagümrük	18	-19	9
* Takım adlarına tıklayarak takımların performans tablolarına ulaşabilirsiniz.

Seçtiğiniz Haber

07.05.2006 - Köşe yazısı

Kurumsallaşmanın dayanılmaz hafifliği, Çoşkun Yurteri

Gençlerbirliği'nden Son 99 Haber

Tarihte Gençler

Süper Lig